توصيه امام صادق(ع) به يکي از شاگردان بر اساس تعاليم قرآن

روزي امام صادق(ع) به بکي از شاگردان خود فرمودند: «در اين مدت که نزد من تعلم نمودي، چه چيز آموخته اي؟»

آن شخص عرض کرد:‌هشت مسئله از شما آموختم. امام فرمودند: بيان کن. شاگرد بيان داشت:

1-   فهميدم هرکسي هنگام مرگ، از آنچه دوست دارد جدا مي شود. سعي کردم تا دوستم کسي باشد که در وقت مرگ از من جدا نشود، بلکه در تنهايي مونس من باشد و آن دوست، کارهاي نيک من است، چنانکه خداوند در قرآن مي فرمايد: «هرکس عمل بدي انجام دهد به آن کيفر داده مي شود»(نساء-123) «و هرکسي از زن و مرد کاري شايسته کند با ايمان به خدا،‌آنان به بهشت درآيند و به قدر هسته خرمايي به ايشان ستم نکنند»(نساء- 124)

2-   ديدم گروهي به داشتن مال افتخار مي کنند و گروهي به نياکان خود مباهات مي نمايند و حال آنکه خداوند متعال، افتخار را در تقوا و پرهيزگاري قرار داده است، انجا که در قرآن مي فرمايد: «گرامي ترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست.»(حجرات- 13) پس کوشش کردم که نزد خدا گرامي و کريم باشم.

3-   ديدم مردم در ميان لهو و لعب و هواپرستي غوطه ور هستند ، اما از قرآن شنيدم که مي فرمايد: «آنان که از خداوند ترسيدند و پيروي از هواي نفس ننمودند بهشت جاي آنهاست.»(نازعات-40) سعي نمودم تا در مقابل خواهش هاي نفساني ، ايستاده و جلب رضايت و خوشنودي خداوند نمايم.

4-   ديدم هرکسي که چيز نفيسي به دستش مي رسد. مي کوشد تا آن را در جاي امني در صندوقي گذاشته تا حفظ شود اما خداوند در قرآن مي فرمايد: «کيست که وام به خدا(در راه خدا قرض) بدهد تا خدا چندين برابر به او عنايت فرمايد.»(بقره- 245) من پاداش چندبرابر را برگزيدم و صندوقي محفوظ تر از صندوق خدا نيافتم. همت گماشتم که هرچيز نفيس و گرانبهايي که به دستم رسيد آن را براي روز حاجت(قيامت) در صندوق الهي ذخيره کنم.

5-   ديدم مردم در راه به دست آوردن روزي بسيار تلاش مي کنند(هرچند از راه حرام باشد) با اينکه خدا در قرآن کريم مي فرمايد:« نيافريدم جن و انس را مگر براي اينکه مرا پرستش کنند.»

من(خدا) از آنان روزي نخواسته ام طعامي اراده نکرده ام تنها خداوند روزي دهنده تواناست.(ذاريات- 56تا 58) دانستم که وعده خدا حق است و گفتارش راست؛ اطمينان به وعده او پيدا کردم و راضي به گفتارش شدم. از اين راه به عطاي خداوند دل بستم؛ و ديگر به سراغ روزي(از راه حرام) نرفتم و همت را در انجام وظيفه گماشتم.

6-   ديدم بر سر رزق و روزي حسادت مي ورزند و حال آنکه خداوند در قرآن مي فرمايد: «ما در دنيا رزق و روزي انسان را تقسيم و تقدير کرديم.»(زخرف-32) بنابراين بر احدي حسد نبردم و به مالي که از دستم رفت،‌افسوس نخوردم.

7-   برخي از مردم با بعضي ديگر دشمني مي کنند خداوند در قرآن مي فرمايد: «شيطان دشمن شماست، شما نيز او را دشمن قرار دهيد.»(فاطر-6) مشغول شدم به دشمني با شيطان و ديگر با مردم دشمني نمي کنم.

8-   ديديم بعضي از افراد به بدن سالم خود،‌ اعتماد دارند و برخي به مال زياد خويش دل بسته اند و گروهي به افراد ديگر تکيه و اعتماد نموده اند. و شنيدم که خداوند مي فرمايد: «کسي که تقواي الهي پيشه کند خداوند او را از گرفتاري ها بيرون مي رساند و کسي به خدا توکل نمايد. خدا او را کافي است.»(طلاق- 2و3) با توجه به اين آيه ها، به خدا توکل و اعتماد نمودم و از ديگران چشم پوشيدم.

امام صادق(ع) فرمودند: «احسنت، به خدا سوگند؛ تعاليم تورات، انجيل، زبور، قرآن و ديگر کتب آسماني به اين هشت مسئله برمي گردد.»

 

* برگرفته از کتاب المواعظ العديه- ص 208 *